Εξασφαλίστε ποιοτική όραση ακόμα και στις χιονοδρομικές πίστες.

Είναι γνωστή η δυσκολία που αντιμετωπίζουν στην όραση επισκέπτες χιονοδρομικών κέντρων και αθλητές χειμερινών αθλημάτων λόγω των ανακλάσεων του ηλίου στο χιόνι αλλά και εξαιτίας του μειωμένου contrast σε ένα τέτοιο απαιτητικό για τα μάτια μας περιβάλλον. Ωστόσο με τη σωστή καθοδήγηση από τον οπτικό μας και την επιλογή κατάλληλων γυαλιών μπορούμε όχι μόνο να βελτιώσουμε τις αθλητικές μας επιδόσεις αλλά και να χαρούμε με άνεση και ασφάλεια τις διακοπές μας στο χιόνι.

Κάθε ανάγκη μας για ποιοτική όραση μπορεί και πρέπει να καλυφθεί με την κατάλληλη επιλογή σκελετού και κυρίως οφθαλμικών φακών. Περιβάλλοντα όπως ένα χιονισμένο τοπίο ή μια χιονοδρομική πίστα χρειάζονται εξειδικευμένα γυαλιά ηλίου κυρίως λόγω των αυξημένων επιπέδων της υπεριώδους (UV) ακτινοβολίας. Τα επίπεδα της UV έχουν μετρηθεί έως και δύο φορές υψηλότερα σε χιονοδρομικές πίστες σε σχέση με κάποια αστική περιοχή. Οι λόγοι γι’ αυτό είναι κυρίως δύο:

  • Το υψόμετρο. Όσο πιο ψηλά από το επίπεδο της θάλασσας βρισκόμαστε τόσο πιο εκτεθειμένοι στην υπεριώδη ακτινοβολία είμαστε, καθώς σε μεγάλα ύψη η ατμόσφαιρα είναι πιο αραιή με αποτέλεσμα να μειώνονται σωματίδια που απορροφούν μέρος της UV. Επιπλέον, σε μεγάλα ύψη μειώνονται τα σύννεφα που απορροφούν ή σκεδάζουν μέρος της UV.
  • Η επιφάνεια. Όσο πιο λεία η επιφάνεια, τόσο μεγαλύτερο το ποσοστό ανάκλασης της UV ακτινοβολίας. Τραχειές επιφάνειες όπως χώμα και γρασίδι ανακλούν ελάχιστα την UV, ενώ λείες επιφάνειες όπως το χιόνι ανακλούν έως και 85% των ηλιακών ακτίνων.

ski-goggles-1

Όπως γίνεται κατανοητό από τα παραπάνω, είναι εξαιρετικά σημαντική η χρήση γυαλιών με κατάλληλα φίλτρα ανάκλασης και απορρόφησης της UV. Σε διαφορετική περίπτωση αυξάνονται οι πιθανότητες εγκαύματος του κερατοειδούς (φωτοκερατίτιδα). Η πιο διαδεδομένη βλάβη του αμφιβληστροειδούς, η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας έχει επίσης συνδεθεί άμεσα με την μακροχρόνια έκθεση των οφθαλμών στην ηλιακή και πιο συγκεκριμένη την UV ακτινοβολία.

Τέλος, η χρήση γυαλιών μπορεί να προστατεύσει τα μάτια μας και από ενδεχόμενο τραυματισμό τους λόγω πρόσκρουσης ή επαφής τους με αντικείμενα εξοπλισμού για σκι όπως μπαστούνια (poles) σκι.

Οι ανάγκες για βέλτιστη όραση ενός αθλητή σκι είναι αυξημένες, κυρίως λόγω της άμεσης αντίδρασης κατάστασης κινδύνου και λήψης σωστών αποφάσεων. Οι εικόνες του περιβάλλοντος του αθλητή δεν είναι πλέον στατικές αλλά «δυναμικές», αλλάζουν συνεχώς, για αυτό και κάθε αντίδραση θα πρέπει να είναι σωστή και γρήγορη και αυτό απαιτεί υψηλή οξύτητα, ευαισθησία αντίθεσης αντίληψη βάθους (στερεοσκοπική όραση). Οι τρεις παραπάνω παράγοντες απόδοσης της όρασης είναι δυνατόν να βελτιστοποιηθούν με τον συνδυασμό της σωστής διάθλασης και της χρήσης των κατάλληλων φίλτρων.

 

Ποιές επιλογές έχουμε για να βελτιώσουμε τις αθλητικές μας επιδόσεις ή απλά να ευχαριστηθούμε με ασφάλεια τις χειμερινές μας διακοπές στο χιόνι;

 Γυαλιά Οράσεως

ski-sunglassesΣε κάθε εξειδικευμένο κατάστημα οπτικών μπορούμε να βρούμε κατάλληλα γυαλιά οράσεως για τις αθλητικές μας δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου και των χειμερινών αθλημάτων. Συνήθως, τοποθετούνται σε ειδικές μάσκες, οφθαλμικοί φακοί με την διάθλαση μας και τα κατάλληλα, για την UV ακτινοβολία, φίλτρα κι επιστρώσεις. Τα προτεινόμενα φίλτρα διαφέρουν ανάλογα με τις συνθήκες φωτισμού. Όταν η πηγή του φωτός βρίσκεται μπροστά από το αντικείμενο, το contrast είναι φτωχό και για το λόγο αυτό τοποθετούνται φίλτρα στο φάσμα του κίτρινου ή του κόκκινου. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται το contrast και διαφαίνονται οι λεπτομέρειες του αντικειμένου. Σε συνθήκες έντονου φωτισμού συνήθως επιλέγουμε φίλτρα στις αποχρώσεις του γκρι τα προσδίδουν μια πιο φυσική αναπαράσταση του περιβάλλοντος, γιατί απορροφούν όλα τα μήκη κύματος, ενώ η χρήση «καθρέφτη» βοηθά στην ανάκλαση σημαντικής ποσότητας φωτός.

Φακοί Επαφής

Το πιο σύνηθες πρόβλημα που αντιμετωπίζουν αθλητές του σκι που χρησιμοποιούν φακούς επαφής αποτελεί η ταχύτερη αφυδάτωση των οφθαλμών τους. Προκειμένου να βελτιστοποιήσουμε την οξυγόνωση των οφθαλμών χρειαζόμαστε φακούς επαφής υδρογέλης με τουλάχιστον 70% νερό. Ωστόσο λόγω της ταχύτερης αφυδάτωσης σε μεγάλα υψόμετρα οι συγκεκριμένοι φακοί δεν έχουν τις αναμενόμενες επιδόσεις και πολύ συχνά αθλητές του σκι αντιμετωπίζουν προβλήματα ξηρότητας. Αντίθετα, οι νεότερης γενιάς φακοί σιλικόνης-υδρογέλης  ανταποκρίνονται άριστα σε τόσο απαιτητικές συνθήκες, ακόμα και σε άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ξηρότητας των οφθαλμών τους.

Όσον αφορά το είδος των φακών επαφής, οι περισσότεροι αθλητές προτιμούν ημερήσιας αντικατάστασης καθώς έτσι απολαμβάνουν όλα τα προνόμια που τους προσφέρει η χρήση ενός νέου φακού καθημερινά στα μάτια τους, όπως άνεση και βέλτιστη όραση.

Συνδυασμοί

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που επιλέγουν αθλητικά γυαλιά σκι χωρίς διόρθωση στους φακούς σε συνδυασμό με τη χρήση φακών επαφής. Φυσικά και σε αυτή την περίπτωση, οι οφθαλμικοί φακοί των γυαλιών πρέπει να έχουν φίλτρα που πληρούν τις προϋποθέσεις ασφαλούς χρήσης. Χρήσιμο θα ήταν στην περίπτωση αυτή, να υπάρχει ένα ζευγάρι ένθετων οφθαλμικών φακών σε περίπτωση αστοχίας των φακών επαφής ή απώλειάς τους.

Κατανοώντας τις ανάγκες καθενός ξεχωριστά και προτείνοντας τις κατάλληλες λύσεις είναι δυνατόν να προσφέρουμε βελτιωμένη όραση σε συνδυασμό πάντα με την ασφάλεια και την υγεία των οφθαλμών μας ακόμα και στις χειμερινές μας αποδράσεις.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΟΡΑΣΗΣ: Πληθυσμιακά δεδομένα και ο ρόλος του οπτομέτρη

 


Η Παγκόσμια Ημέρα Όρασης (κατά της Τύφλωσης) εορτάζεται τη δεύτερη Πέμπτη κάθε Οκτωβρίου, με πρωτοβουλία της Διεθνούς Επιτροπής για την Πρόληψη της Τύφλωσης, σε συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO). Στόχος των δύο οργανώσεων είναι να στρέψουν το παγκόσμιο ενδιαφέρον στο πρόβλημα της τύφλωσης και τις επιπτώσεις του στον πάσχοντα πληθυσμό και στη δημόσια υγεία.

Σύμφωνα με την Παγκόσμιo Οργανισμό Υγείας (WHO), ο αριθμός των «νομικά τυφλών», δηλαδή των world-sight-dayασθενών με μείωση στην οπτική οξύτητα μεγαλύτερη από 95%, υπολογίζεται σε 39 εκατομμύρια ενώ έξι φορές μεγαλύτερος (246 εκατομμύρια) είναι ο αριθμός των ανθρώπων με διαταραχές στην όραση βαριάς ή ήπιας μορφής οι οποίοι χαρακτηρίζονται ως ασθενείς με χαμηλή όραση. Ο όρος «χαμηλή όραση» δεν περιγράφει μία συγκεκριμένη πάθηση και δεν ταυτίζεται με «τύφλωση»: το «χαμηλή» σημαίνει ότι η όραση αυτών των ασθενών είναι χαμηλότερη της φυσιολογικής (κατά ~ 70%) ενώ το «όραση» προσδιορίζει ότι οι ασθενείς με «χαμηλή

όραση» δεν είναι τυφλοί. H απώλεια της όρασης είναι συνήθως προοδευτική και πλήττει μια μεγάλη κατηγορία συνανθρώπων μας, όχι μόνο άτομα τρίτης ηλικίας, αλλά επίσης ανθρώπους σε παραγωγική ηλικία ακόμα και νεαρούς που αδυνατούν να εκπληρώσουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες.

Πληθυσμιακά στατιστικά και δεδομένα

Συστηματική ανάλυση δεδομένων που συλλέχθηκαν σε διάστημα εικοσαετίας σε παγκόσμιο επίπεδο και παρουσιάστηκε πρόσφατα από την ομάδα εμπειρογνωμόνων στην «τύφλωση» (the Vision Loss Expert Group) κατέληξε στα εξής ευρήματα: Οι κύριες αιτίες «τύφλωσης» παγκοσμίως, από το 1990 έως το 2010 ήταν ο καταρράκτης (36%), τα διαθλαστικά σφάλματα (μη διορθωμένα με γυαλιά ή φακούς επαφής) (20.5%) και η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (6%).

Με διαφορετική ιεραρχία εμφανίζονται οι κύριες αιτίες διαταραχών όρασης βαριάς ή ήπιας μορφής, που οδηγούν στη χαμηλή όραση, όπου τα διαθλαστικά σφάλματα αποτελούν την πρώτη αιτία (52%) (!!), ενώ ακολουθούν ο καταρράκτης (22%) και η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (2.5%). Αν και οι αιτίες της τύφλωσης διαφέρουν σημαντικά ανά περιοχή, σε παγκόσμιο επίπεδο και σε κάθε γεωγραφική περιοχή, οι γυναίκες εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά τύφλωσης ή διαταραχές όρασης βαριάς ή ήπιας μορφής.

Μέχρι πρόσφατα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν συμπεριλάμβανε το «μή-διορθωμένο» διαθλαστικό σφάλμα στους αιτίες «τύφλωσης» και είναι εμφανές ότι τα μεγάλα ποσοστά εμφάνισής του, όπως και αυτά του καταρράκτη, οφείλονται στην έλλειψης πρόσβασης σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας οφθαλμολογικής περίθαλψης σε πολλές περιοχές του πλανήτη (π.χ. Αφρική).

Στον δυτικο-Ευρωπαικό κόσμο τα αίτια παρουσιάζουν κάπως διαφορετική κατανομή. Πρόσφατη δημογραφική μελέτη στη Μ. Βρετανία έδειξε ότι οι κυριότερες παθήσεις για περιστατικά που έλαβαν βεβαίωση τυφλότητας μεταξύ 1 Απριλίου 2009 και 31 Μαρτίου 2010, αποτέλεσαν οι κληρονομούμενες παθήσεις του αμφιβληστροειδή (20.2%), όπως η μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια και η νόσος του Stargardt, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια (14.4%) και περιστατικά ατροφίας του οπτικού νεύρου (14.1%). Οι παθήσεις της ωχράς κηλίδας και το γλαύκωμα, μπορεί να συγκεντρώνουν μικρότερα ποσοστά, 7.3% και 8.6% αντίστοιχα, αλλά αποτελούν διαταραχές όρασης βαριάς ή ήπιας μορφής και συνήθως οδηγούν σε χαμηλή όραση και όχι «νομική τύφλωση».

Αν κι εκτιμάται ότι το 65% από τα 39 εκατομμύρια τυφλών και το 76% από τα 246 εκατομμύρια ανθρώπων με διαταραχές όρασης βαριάς ή ήπιας μορφής θα μπορούσαν να προληφθούν ή να θεραπευθούν σε πρώιμα στάδια εκδήλωσής τους, στις περισσότερες περιπτώσεις η χαμηλή όραση είναι σπάνια αναστρέψιμη, ενώ δεν επιτυγχάνεται σημαντική βελτίωση με τη χρήση συμβατικών μεθόδων διόρθωσης, όπως με γυαλιά οράσεως και φακούς επαφής, ή με χειρουργική επέμβαση.
img_0577

Βοηθήματα αποκατάστασης χαμηλής όρασης και ο ρόλος του οπτομέτρη

Οι ανωτέρω παθήσεις συνήθως μειώνουν την ποιότητα της κεντρικής όρασης του ασθενή, δυσκολεύοντας βασικές ικανότητες όρασης, όπως η ανάγνωση και η αναγνώριση προσώπων, και σε ορισμένες περιπτώσεις και την περιφερική όραση, που είναι σημαντική στην ανίχνευση αντικειμένων και στον προσανατολισμό, ιδιαίτερα σε χαμηλές συνθήκες φωτισμού.

O συνηθέστερος τρόπος για να διευκολυνθεί ο ασθενής με χαμηλή όραση είναι η μεγέθυνση η οποία επιτυγχάνεται με απλές καθημερινές λύσεις όπως ο εξοπλισμός του σπιτιού με αντικείμενα λειτουργικού μεγέθους (πχ. μεγάλα ρολόγια, τηλεοράσεις, καθρέπτες κτλ), είτε με διόρθωση του χρήστη με ισχυρούς συγκλίνοντες φακούς οράσεως ώστε να πλησιάζει πολύ κοντά το αντικείμενο ενδιαφέροντος. Η αποτελεσματικότερη λύση είναι η χρήση μεγεθυντών εικόνας ποικίλων μορφών ενώ ευρεία είναι η χρήση τηλεσκοπικών συστημάτων για μονόφθαλμη συνήθως χρήση, προσαρμοσμένα ή μη σε σκελετό οράσεως αλλά και ηλεκτρονικά συστήματα που σαρώνουν το κείμενο ενδιαφέροντος ενώ παράλληλα το προβάλλεουνμεγεθυμένο (έως και 50 φορές) σε συνδεδεμένη οθόνη στην τηλεόραση ή σε φορητή συσκευή.

img_0568Είναι γνωστό, επίσης, ότι λόγω της γήρανσης το φως που φτάνει στον αμφιβληστροειδή μειώνεται σημαντικά. Είναι αναμενόμενο, επομένως, να απαιτείται περισσότερο φως για την διεκπεραίωση ορισμένων καθημερινών δραστηριοτήτων, κυρίως στα άτομα με χαμηλή όραση. Για την ενίσχυση του φωτός, διατίθονται σήμερα ειδικές συσκευές ελεγχόμενου φωτισμού με LED που προσαρμόζονται στη υπάρχουσα διόρθωση του χρήστη και διευκολύνουν κοντινές δραστηριότητες όπως βίδωμα, πλέξιμο ή ανάγνωση οδηγιών σε μικρά μπουκάλια ή φάρμακα. Αντιθέτως, σε περιπτώσεις φωτοφοβίας, για τον περιορισμό του ενοχλητικού φωτός, εκτός από τη χρήση ειδικών απορροφητικών γυαλιών ηλίου σε εξωτερικούς χώρους, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικά απορροφητικά φίλτρα σε εσωτερικούς χώρους ώστε να ελαττώσουν το θάμβος από τη διάχυση του φωτός στον οφθαλμό.

Επίσης, είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε ότι τις περισσότερες φορές οι ασθενείς με σχετικά καλή όραση (~30% όραση) είναι πιο αναστατωμένοι και απογοητευμένοι από εκείνους με σοβαρή απώλεια όρασης (~10% όραση), οι οποίοι συνήθως έχουν παρατήσει κάθε δραστηριότητα που απαιτεί λειτουργική όραση. Για αυτό είναι απαραίτητο οι ασθενείς με χαμηλή όραση να ενημερώνονται για τα βοηθήματα από εξειδικευμένο προσωπικό και να εξοικειώνονται για τις ιδιαιτερότητές τους πριν απωλέσουν μεγάλο ποσοστό της όρασής τους, ώστε η χρήση τους να επιφέρει τη μέγιστη απόδοση. Τα βοηθήματα χαμηλής όρασης εκτός από εργαλεία ρουτίνας στην καθημερινότητα των ανθρώπων με μειωμένη όραση, αποτελούν μέρος της συνολικής διαδικασίας αποκατάστασης της εναπομείνουσας λειτουργικής όρασης, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει βελτίωση από χειρουργική ή φαρμακευτική θεραπεία.

img_0560Ο ρόλος του οπτικού-οπτομέτρη είναι απαιτητικός και οπωσδήποτε δεν σταματάει στην πώληση μιας εξελιγμένης συσκευής. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ασθενών που αγοράζουν βοηθήματα ¨υψηλού κόστους¨ χωρίς να καταφέρουν να τα χρησιμοποιήσουν ποτέ! Σε τοπικό επίπεδο, τόσο η συνεργασία οπτικών-οπτομετρών, οφθαλμιάτρων, κοινωνικών λειτουργών και άλλων επαγγελματιών που σχετίζονται με προβλήματα όρασης για την ανάπτυξη μιας κοινής στρατηγικής, όσο και η επικοινωνία με φορείς και συλλόγους που απαρτίζονται από άτομα με χαμηλή όραση (πχ. Ένωση Αμφιβληστροειδοπαθών, Σύνδεσμοι Τυφλών) είναι επιτακτική για την αφύπνιση των πασχόντων που έχουν εγκαταλείψει κάθε προσπάθεια αποκατάστασης της εναπομείνουσας όρασής τους. Κοινός στόχος όλων θα πρέπει να είναι η κινητοποίηση του ίδιου του ασθενούς με χαμηλή όραση, όσο και του περιβάλλοντός του, για την κατάκτηση της «σταθερότητας» της όρασής του και την κατάλληλη προετοιμασία του για πιθανή «ύφεση» αυτής.

Στα καταστήματα Optical House καθημερινά παραπέμπονται ασθενείς με μειωμένη όραση για την επιλογή του κατάλληλου βοηθήματος, την εκπαίδευση στη χρήση του και την υποστήριξη στη διαδικασία προσαρμογής στις νέες συνθήκες της καθημερινότητας του ασθενούς. Για να κλείσετε ραντεβού επικοινωνήστε εδώ:

http://www.opticalhouse.gr/el/contact/contact.html

Πιστοί στο ραντεβού μας και στις προσφορές μας και φέτος μέχρι τέλος Οκτωβρίου προσφέρουμε:
– Έκπτωση 20% στους φακούς επαφής
– Δωρεάν έλεγχο όρασης
– Εκπτώσεις 30%-50% σε επιλεγμένα γυαλιά ηλίου
– Εκπτώσεις 30% σε γυαλιά οράσεως

Επωφεληθείτε!

Πώς μπορώ να καταλάβω αν το παιδί μου χρειάζεται γυαλιά και πώς να το πείσω να τα φοράει;

Πόσο συχνά παρατηρείτε αν το παιδί σας δυσκολεύεται να δει την αγαπημένη του εκπομπή στην τηλεόραση, να διαβάσει ένα βιβλίο ή μια πινακίδα ή αν κουράζεται υπερβολικά γρήγορα στο διάβασμα του; Ο έντονος πονοκέφαλος αποτελεί την πιο συνηθισμένη ένδειξη διαθλαστικών σφαλμάτων ή προβλημάτων συνεργασίας των δύο οφθαλμών, αλλά προϋποθέτει το παιδί να είναι αρκετά μεγάλο ώστε να το εκφράσει. Είναι όμως αυτή η ένδειξη η μόνη; Πρέπει να περιμένουμε να μεγαλώσει αρκετά το παιδί μας πριν επισκεφθούμε τον οφθαλμίατρο ή τον οπτομέτρη μας; Κι αν τελικά το παιδί μας χρειαστεί να φορέσει γυαλιά, είναι τόσο δύσκολο να τα συνηθίσει, όσο ακούγεται;

photo4

Αν εμείς οι ίδιοι αντιμετωπίζουμε προβλήματα όρασης όπως η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός, αν έχουμε ιστορικό αμβλυωπίας ή στραβισμού στην οικογένειά μας, τότε επιβάλλεται ο οφθαλμολογικός έλεγχος του παιδιού μας από πολύ νωρίς. Είναι πια ευρέως αποδεκτό μεταξύ οφθαλμιάτρων και οπτομετρών ότι τα παιδιά είναι καλό να περνούν από πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο στο 2ο εξάμηνο της ζωής τους. Η εξέταση επαναλαμβάνεται μεταξύ 2-5 χρονών και απαραίτητα κάθε χρόνο μετά την ένταξή τους στη σχολική δραστηριότητα.

Τα βρέφη αλλά και τα νήπια, συνήθως εμφανίζουν υψηλή υπερμετρωπία και κατά συνέπεια δυσκολεύονται όχι τόσο στη μακρινή αλλά στην κοντινή εργασία. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και περιπτώσεις εμφάνισης μυωπίας στις ηλικίες αυτές. Αν λοιπόν, παρατηρείτε το παιδί σας και αντιλαμβάνεστε ότι δεν μειδιά όταν του διαβάζετε ένα βιβλίο αγκαλιά, δεν δυσκολεύεται να παρακολουθήσει τηλεόραση και να αναγνωρίσει τον αγαπημένο του ήρωα, τότε μην επαναπαύεστε. Ακόμα και τότε η προληπτική επίσκεψη για οφθαλμολογικό έλεγχο επιβάλλεται.

Κάποια «σημάδια» που καλό θα ήταν να μας κινητοποιήσουν στις νηπιακές και προσχολικές ηλικίες αποτελούν η κοντινή παρατήρηση αντικειμένων (παρακολούθηση τηλεόρασης από πολύ κοντινή απόσταση), ο συνεχής κνησμός των ματιών τους ή και κάποια σημάδια στραβισμού (κάποιες φορές το ένα ματάκι του παιδιού κοιτάει σε διαφορετική κατεύθυνση από το άλλο). Τα παραπάνω σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν διάγνωση, ειδικά σε τόσο μικρές ηλικίες και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τον ενδελεχή οφθαλμολογικό έλεγχο.

Πέρα από τα γνωστά διαθλαστικά σφάλματα, ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στην αμβλυωπία και το στραβισμό. Η αμβλυωπία (πιο γνωστή και ως «τεμπέλικο μάτι») οδηγεί σε μείωση των συνάψεων μεταξύ οφθαλμών και εγκεφάλου (ο εγκέφαλος λαμβάνει ασθενή ερεθίσματα από το «τεμπέλικο μάτι» και λόγω αυτού σταδιακά αγνοεί εντελώς την οπτική πληροφορία από αυτό το ματάκι) και αποτελεί το σημαντικότερο λόγο για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπισή της (κλείσιμο «καλού» οφθαλμού, γυαλάκια). Η αμβλυωπία πρέπει να αντιμετωπιστεί έως την ηλικία των 10-12 χρόνων, διαφορετικά ποτέ δεν θα αποκατασταθεί η σωστή επικοινωνία οφθαλμού-εγκεφάλου. Υπολογίζεται ότι έως 4% των παιδιών κάτω των 6 ετών έχει διαγνωστεί με αμβλυωπία. Ο στραβισμός εκδηλώνεται ως απόκλιση των δύο οφθαλμών από τη γραμμή όρασης και οφείλεται σε προβλήματα των μυών του οφθαλμού. Ασθενείς με στραβισμό αναφέρουν διπλωπία (ο εγκέφαλος λαμβάνει δύο διαφορετικά είδωλα) ή ελάττωση της ποιότητας της όρασης και δυσκολία σε κοντινές εργασίες  που απαιτούν στερεοσκοπική (και διόφθαλμη) όραση, λόγω του οφθαλμού που αποκλίνει.

Αν το νήπιο σας διαγνωστεί με προβλήματα στην όρασή του, δεν υπάρχει κανένας λόγος πανικού. Οι περισσότεροι γονείς τρέμουν στην ιδέα των γυαλιών οράσεως σε τόσο μικρή ηλικία, φοβούμενοι ότι ποτέ δε θα τα συνηθίσουν ή ότι θα αποτελέσουν αντικείμενο χλευασμού αργότερα στο σχολείο. Οι περισσότεροι γονείς αναφέρουν: «Τα φοράει μόνο 5 δευτερόλεπτα και μετά τα βγάζει», «Δεν θέλει καν να τα βγάλουμε από τη θήκη τους», «Μόλις τα ακουμπήσει τα πετάει μακριά».

children3Η γνωριμία των νηπίων με τα γυαλιά οράσεώς τους δεν είναι εύκολη υπόθεση, χρειάζεται αρκετή υπομονή και δουλειά από τους γονείς για να πείσουν τα μικρά τους να φορέσουν αυτά τα ξένα πράγματα. Ωστόσο, σε αυτή την ηλικία τίποτε δεν είναι εύκολο να μάθουν. Η χρήση των γυαλιών οράσεως από νήπια πρέπει να αντιμετωπιστεί όπως και η χρήση της οδοντόβουρτσας ή ο τρόπος που καθόμαστε στο τραπέζι και τρώμε. Τα νήπια μαθαίνουν μέσω του παιχνιδιού και κυρίως μέσω της μίμησης των γονιών τους. Μπορεί να μην καταλαβαίνουν γιατί δεν μπορούν να τρώνε τρέχοντας γύρω γύρω ή γιατί πρέπει να φοράνε γυαλιά αλλά θα το κάνουν αν δουν τους γονείς τους να το κάνουν. Όσο πιο νωρίς γίνει αυτή η διαδικασία μάθησης, τόσο ευκολότερα μαθαίνουν.

children1Ένας καλός τρόπος είναι η σταδιακή χρήση γυαλιών ηλίου και από τους γονείς και από τα παιδιά. Έτσι κι αλλιώς η προστασία των ματιών μας από τον ήλιο είναι επιβεβλημένη.
Στη συνέχεια μπορούμε να ενθαρρύνουμε τα παιδιά να φορέσουν τα γυαλιά οράσεώς τους λέγοντας τους ότι φορώντας τα μοιάζουν με τον μπαμπά και τη μαμά. Βιβλία με θέμα τη χρήση των γυαλιών, συχνή συναναστροφή με φίλους που τα παιδάκια τους φοράνε γυαλιά, αγορά προϊόντων με ήρωες που φοράνε γυαλιά ή επιλογή ενός σκελετού οράσεως που θα προσελκύσει και θα ενθουσιάσει αποτελούν μικρά «κόλπα» που θα δελεάσουν και θα πείσουν τους μικρούς μας διοπτροφόρους.

Όταν τα παιδιά πειστούν και φορέσουν τα γυαλιά τους, θα αντιληφθούν σταδιακά ότι η όρασή τους «χαλάει» χωρίς αυτά και θα τα αναζητήσουν από μόνα τους. Φυσικά, μαζί με την εκμάθηση χρήσης των γυαλιών πρέπει να τα μάθουμε να τα προσέχουν ώστε να μη σπάσουν, να τα καθαρίζουν σωστά με τα ενδεδειγμένα προϊόντα καθαρισμού και να τα φυλάνε στην ειδική θήκη. Όλα αυτά αποτελούν σωστές οδηγίες που τα παιδιά θα κρατήσουν και στην ενήλικη ζωής τους εξασφαλίζοντας ποιότητα στην όρασή τους και αυξάνοντας τη διάρκεια ζωής των γυαλιών τους.

children2Ο ρόλος του σχολείου στη χρήση των γυαλιών οράσεως πρέπει να είναι επικουρικός. Πολύ συχνά παιδιά που είναι εξοικειωμένα στη χρήση των γυαλιών τους, μεταβαίνοντας στο Δημοτικό αρνούνται να τα φορέσουν φοβούμενα την αντιμετώπιση των συμμαθητών τους. Εκεί η συνεργασία του εκπαιδευτικού είναι σημαντικότατη. Πρέπει αθόρυβα και διακριτικά να «δημιουργήσει» θέμα συζήτησης στην τάξη και να εκμαιεύσει τον προβληματισμό τόσο του παιδιού που φοράει τα γυαλιά όσο και εκείνου που το χλευάζει. Ο εκπαιδευτικός οφείλει να ενθαρρύνει τη χρήση γυαλιών και να βάλει στο περιθώριο συμπεριφορές αντίθετες σε αυτήν.

Οι γονείς από τη μεριά τους μπορούν να βοηθήσουν το παιδί τους αγοράζοντας νέο σκελετό, που θα ικανοποιεί το νέα του «γούστα» και να επικεντρωθούν και στην αισθητική πλευρά των οφθαλμικών φακών. Για παράδειγμα, υψηλότερου επιπέδου λεπτύνσεις σε παιδιά με υψηλούς βαθμούς διόρθωσης, σε πολλές περιπτώσεις βοηθάνε στην ευκολότερη χρήση των γυαλιών. Στις περιπτώσεις αυτές η χρήση των φακών επαφής θα διευκόλυνε ακόμα περισσότερο την κατάσταση και θα γέμιζε αυτοπεποίθηση το παιδί τους, χωρίς να του στερούν την ποιότητα της όρασης που πρέπει να έχει. Φυσικά, η εφαρμογή και η εκμάθηση των φακών επαφής πρέπει πάντα να γίνεται από εξειδικευμένο οπτικό-οπτομέτρη.

Μικρά μυστικά, μικρές αλλά ουσιώδεις λεπτομέρειες που θα βοηθήσουν τους γονείς να αντιληφθούν έγκαιρα  και να αντιμετωπίσουν ουσιαστικά πιθανά προβλήματα στην όραση των παιδιών τους, αλλά και τα ίδια τα παιδιά να γίνουν υπεύθυνοι χρήστες των νέων τους γυαλιών.

www.fb.com/OpticalhouseGR

%ce%bf%ce%b7-offer

Προληπτική εξέταση της όρασης των μαθητών

Η ποιότητα της όρασης αποτελεί το κλειδί τόσο για τη σωματική ανάπτυξη ενός παιδιού όσο και για την ομαλή ένταξή του στη μαθησιακή διαδικασία. Η ανάπτυξη των λειτουργιών αντίληψης παρουσιάζει πολύ μεγάλη “πλαστικότητα” στην πρώιμη παιδική ηλικία και για αυτό οποιαδήποτε διαταραχή της παιδικής όρασης είναι συνετό να διαγνωστεί έγκαιρα ώστε να μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Τώρα, που ξεκινά η νέα σχολική χρονιά, μαζί με την αγορά των νέων σχολικών ειδών, είναι απαραίτητο, ιδιαίτερα σε αυτές τις ηλικίες, να πραγματοποιείται έλεγχος της όρασης των παιδιών.

photo1

Πρόσφατες έρευνες αποδεικνύουν ότι το περιβάλλον και κυρίως οι αυξημένες απαιτήσεις κοντινής εργασίας (σχολικά και πρόσθετα φροντιστιριακά μαθήματα, tablet και κινητά) σε συνδυασμό με την αποχή από δραστηριότητες (π.χ. αθλητικές) σε ανοιχτό χώρο, παίζουν σημαντικό ρόλο στα αυξημένα ποσοστά εμφάνισης της μυωπίας. Στην Ελλάδα σήμερα περίπου το 30% των μαθητών δημοτικού και το 40-50% των μαθητών γυμνασίου εμφανίζουν μυωπία (στοιχεία από το Πανεπιστήμιο Κρήτης), ποσοστά που δείχνουν ότι η εμφάνιση και ο βαθμός εξέλιξής της καθορίζεται στις σχολικές ηλικίες μεταξύ 6 και 12 ετών!

Για πολλά χρόνια, η επιστημονική κοινότητα θεωρούσε ότι η μυωπία ήταν σε μεγάλο βαθμό “θέμα” των γονιδίων. Σήμερα, μετά από πολυετή έρευνα και ανάλυση δημογραφικών στοιχείων που έχουν καταγραφεί σε όλο τον κόσμο, γνωρίζουμε ότι η αλματώδης αύξηση των ποσοστών της μυωπίας είναι αδύνατο να εξηγηθεί από τις γενετικές αλλαγές που συμβαίνουν με αργούς ρυθμούς για να εξηγήσουν τη ραγδαία αυτή αλλαγή.

photo2Εδώ και αρκετά χρόνια οι ερευνητές έχουν καταγράψει μια ισχυρή συσχέτιση μεταξύ των χρόνων εκπαίδευσης και της μυωπίας, δηλαδή παιδιά που διαβάζουν περισσότερο και για περισσότερα χρόνια παρουσιάζουν μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης της μυωπίας. Σήμερα γνωρίζουμε ότι υπάρχουν σημαντικοί περιβαλλοντικοί παράγοντες, που σε συνδυασμό με την ανατομία του οφθαλμού και πιο συγκεκριμένα την κατανομή του διαθλαστικού σφάλματος στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδή (περιφερικό οπτικό πεδίο), μπορεί να οδηγήσουν στην αύξηση του αξονικού μήκους του οφθαλμού και σε μεγαλύτερη εξέλιξη της μυωπίας.

Πέρα από τις μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν παιδιά με μη διαγνωσμένα διαθλαστικά σφάλματα, σημαντικές είναι και μειωμένες επιδόσεις τους στις αθλητικές δραστηριότητες, που τόσο σημαντικές είναι για εκείνα. Αντιμετωπίζουν προβλήματα εκτίμησης του βάθους και της κίνησης καθώς επίσης και δυσκολίες στο συντονισμό οφθαλμών – άνω άκρων. Σημαντικότατη είναι και η καθυστέρηση στην ανίχνευση αντικειμένων λόγω μειωμένης όρασης, γεγονός που σε αρκετά αθλήματα διαδραματίζει σημαντικότατο ρόλο στην έκβαση του αποτελέσματος.

Όπως προτείνουν οι περισσότεροι οφθαλμίατροι, η προτεινόμενη ηλικία για την πρώτη πλήρη οφθαλμολογική εξέταση του παιδιού μας είναι τα 3 έτη. Σε αυτή την ηλικία επιτυγχάνεται η καλή συνεργασία παιδιού –οφθαλμιάτρου ή οπτομέτρη αλλά ταυτόχρονα είναι και πιο αξιόπιστη η διάγνωση του στραβισμού και της αμβλυωπίας («τεμπέλικο» μάτι). Όπως επίσης τονίζεται και από τον Kovin Naidoo, Διευθύνων Σύμβουλο του Brien Holden Vision Institute, “είναι επίσης αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι τα παιδιά θα λαμβάνουν μια τακτική εξέταση όρασης, κατά προτίμηση κάθε χρόνο, έτσι ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν προληπτικές στρατηγικές εάν είναι σε κίνδυνο. Αυτές οι στρατηγικές μπορεί να περιλαμβάνουν αυξημένο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους και μείωση του χρόνου που δαπανάται για κοντινές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών συσκευών που απαιτούν σταθερή εστίαση από κοντά, αλλά και νέες τεχνικές αντιμετώπισης, όπως η χρήση ορθοκερατολογικών φακών επαφής.

Στηρίζοντας τον ενημερωτικό αγώνα της Ελληνικής Εταιρείας Παιδοφθαλμολογίας & Στραβισμού (Ε.Ε.Π.Ο.Σ.) για την αξία της προληπτικής οφθαλμολογικής εξέτασης στα παιδιά, σας παραθέτουμε 10 λόγους που καθιστούν απαραίτητη την προληπτική οφθαλμολογική εξέταση στα παιδιά:

  1. Επειδή η καλή όραση είναι απαραίτητη για τη σωματική, πνευματική και συναισθηματική ανάπτυξη ενός παιδιού, την ομαλή σχολική και κοινωνική του ζωή.
  2. Επειδή σήμερα τα παιδιά ζουν μια οπτικά απαιτητική ζωή, με πρόωρη έκθεση σε έντονες οπτικές δραστηριότητες (μαθησιακή διαδικασία, ηλεκτρονικές συσκευές).
  3. Επειδή οι οφθαλμολογικές παθήσεις αυξάνονται. 5 – 7 παιδάκια στα 100 έχουν σημαντικό πρόβλημα όρασης και οι γονείς δεν το γνωρίζουν. Υπολογίζεται ότι το 2050 ο μισός πληθυσμός του πλανήτη θα πάσχει από μυωπία.

photo3

4. Επειδή ο σύγχρονος τρόπος ζωής απαιτεί δυνατή όραση, ικανή να αντεπεξέλθει στις οπτικές προκλήσεις της εποχής. Κι αυτή χτίζεται από την παιδική ηλικία.

5. Επειδή η όραση κατά τη γέννηση είναι ατελής, σταδιακά ολοκληρώνεται στην ηλικία των 8 ετών και πρέπει να παρακολουθείται η φυσιολογική της εξέλιξη.

6. Επειδή οι οφθαλμικές παθήσεις στα χρόνια της ανάπτυξης ενός παιδιού μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή και μόνιμη βλάβη στην όραση.

photo4

  1. Επειδή το 80% των παθήσεων που οδηγούν σε μόνιμη βλάβη της όρασης, θα μπορούσαν να θεραπευθούν εάν είχαν διαγνωστεί έγκαιρα.
  2. Επειδή υπάρχουν παθήσεις των ματιών που φαίνονται, αλλά και άλλες που εντοπίζονται τυχαία με την προληπτική οφθαλμολογική εξέταση.
  3. Επειδή τα παιδιά με σοβαρό πρόβλημα όρασης αντιμετωπίζουν δυσκολίες και σαν ενήλικες στη προσωπική και επαγγελματική τους ζωή.
  4. Οι συχνότερες παθήσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε βλάβη της όρασης, αλλά μπορούν να προληφθούν με έγκαιρη διάγνωση, είναι: ο στραβισμός, η αμβλυωπία και οι μη διορθωμένες διαθλαστικές ανωμαλίες.

photo5

Η λύση είναι μία: ΠΡΟΛΗΨΗ!!!

Η Ελληνική Εταιρεία Παιδοφθαλμολογίας & Στραβισμού (Ε.Ε.Π.Ο.Σ.) συντονισμένη με τις οδηγίες της διεθνούς οφθαλμολογικής κοινότητας συστήphoto6νει:

– Προληπτικό έλεγχο των ματιών κάθε νεογέννητου
– Προληπτικό οφθαλμολογικό έλεγχο μέσα στα 2 πρώτα χρόνια της ζωής
– Προληπτικό οφθαλμολογικό έλεγχο σε ηλικία 3 – 4 ετών
– Προληπτικό οφθαλμολογικό έλεγχο σε ηλικία 5 – 6 ετών
– Στα σχολικά χρόνια κάθε 2 χρόνια

Για οποιαδήποτε άλλη πληροφορία σχετικά με την όραση του παιδιού σας απευθυνθείτε στα καταστήματα Οptical House σε Ηράκλειο και Ρόδο, απευθυνθείτε στους ειδικούς και επωφεληθείτε από την προσφορά μας!

fb.com/OpticalHouseGR

%ce%bf%ce%b7-offer

Καλοκαίρι και φακοί επαφής: στο Οptical House βρήκαμε τη λύση

Ανακαλύψαμε τους ιδανικούς φακούς επαφής για τις καλοκαιρινές εξορμήσεις, τα ταξίδια, τις αθλητικές δραστηριότητες, τις απαιτητικές μέρες στο γραφείο, για την κάθε σας μέρα.

Το κατάστημα οπτικών Optical House, διαθέτει κατά αποκλειστικότητα τους καινοτόμους ημερήσιους φακούς επαφής Miru 1 Day Flat Pack στην Κρήτη και στη Ρόδο.

Οι επαναστατικοί φακοί ημερήσιας χρήσης σας επιτρέπουν να κάνετε άνετα τις δραστηριότητες σας χωρίς να ταλαιπωρήστε. Το υδρόφιλο πολυμερές από το οποίο έχει κατασκευαστεί ο φακός έχει εξαιρετική αντοχή στην αφυδάτωση (57% περιεκτικότητα σε νερό). Έτσι οι φακοί σας δεν ξηραίνονται, δεν θα σας κόβουν και δεν θα σας φέρουν ποτέ σε δύσκολη θέση.

Το υλικό hioxifilcon A χαρίζει στους φακούς εντυπωσιακή αισθητικότητα και όραση.

Η πρότυπη κατεργασία κατασκευής Centraform™ απο τη Menicon, επιτρέπει την παραγωγή εξαιρετικής ποιότητας φακών επαφής με μέγιστη ακρίβεια και αναπαραγωγιμότητα. Ο ασφαιρικός σχεδιασμός των Miru 1 Day Flat Pack, περιορίζει τις σφαιρικές εκτροπές ακόμα και σε υψηλές διοπτρίες, προσφέροντας εξαιρετική οπτική ποιότητα. Το λείο προφίλ των άκρων του φακού ενισχύει την άνεση του χρήστη καθώς περιορίζει την τριβή μεταξύ των βλεφάρων και των άκρων του φακού κατά τους βλεφαρισμούς.

 

Η έξυπνη συσκευασία

Η συσκευασία των ημερήσιων φακών επαφής Miru 1 Day Flat Pack, θα κάνει τη ζωή σας εύκολη. Η καινοτόμος επίπεδη σχεδίαση της σας δίνει τη δυνατότητα να έχετε πάντα μαζί σας τους φακούς επαφής, ακόμη και μέσα στο πορτοφόλι σας.

Οι Miru 1 Day Flat Pack συσκευάζονται ανα 3 τεμάχια σε ειδικές επίπεδες θήκες-πλατφόρμες που έχουν συνολικό μέγεθος μιας πιστωτική κάρτας! Η εύκολη αποθήκευσή τους στην τσάντα, καθιστά τους Miru 1 Day Flat Pack τους ιδανικούς φακούς επαφής για μεταφορά, ταξίδια, αθλητικές και άλλες εκδηλώσεις. Διατίθενται σε πακέτο των 30 τεμαχίων και μόνο στα καταστήματα Optical House, σε Ηράκλειο και Ρόδο (επίσημος αντιπρόσωπος της Menicon στην Ελλάδα).

 

Κερδίστε τους φακούς σας για ένα ολόκληρο μήνα!

Επωφεληθείτε τώρα από την Μiru 1 Day Summer Campaign ! Buy 3 Get 1 Free και αγοράστε 4 κουτιά στην τιμή των 3!

Επιπλέον από 01- 31 Αυγούστου 2016, μπείτε στη σελίδα OpticalHouseGR στο Facebook, κάντε like στη σελίδα & share της σχετικής ανάρτησης με την εικόνα της καμπάνιας Buy 3 get 1 free και λάβετε μέρος στο διαγωνισμό για δωρεάν συσκευασίες Miru 1 day!

Σε κλήρωση που θα γίνει στις 10/9/2016 θα δοθούν 2 κουτιά Μiru 1 day (30τμχ το καθένα) σε 5 τυχερούς καθώς και δωρεάν έλεγχος όρασης για φακούς επαφής από εξειδικευμένο οπτικό-οπτομέτρη, εντελώς δωρεάν.

 

Τα καταστήματα Optical House θα τα βρείτε 

στο Ηράκλειο οδός 1821 αρ. 76 , τηλέφωνο επικοινωνίας 2810 344162

στη Ρόδο, Σ. Βενιζέλου αρ.9 , τηλέφωνο 22410 39087

fb.com/OpticalHouseGR

Φακοί επαφής στις Απόκριες

Οι φακοί επαφής έχουν κερδίσει επάξια μια σημαντική θέση στο χώρο των οπτικών. Δεν είναι τυχαία η εκτεταμμένη έρευνα που γίνεται τα τελευταία χρόνια από τις μεγαλύτερες εταιρείες.

Τεράστια ποσά ξοδεύονται κάθε χρόνο, προκειμένου να διευρευνηθούν οι φυσικές και χημικές ιδιότητες νέων υλικών, ώστε να επιτευχθεί η ασφαλέστερη χρήση τους, να παρέχουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη άνεση κατά την εφαρμογή, να καλύφθούν οι ανάγκες για ευκρινή όραση ακόμα μεγαλύτερου ποσοστού του πληθυσμού.

Με τόση έρευνα γύρω από τους φακούς επαφής δε θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστο και το κομμάτι των κοσμητικών ή έγχρωμων φακών επαφής. Την τελευταία δεκαετία η χρήση των έγχρωμων φακών επαφής (ΦΕ) παρουσίασε αυξανόμενη τάση, ιδιαίτερα στη νεότερη γενιά. Οι κατασκευαστές, με συνεχή διαφήμιση και προώθηση κυρίως στα μέσα μαζικής δικτύωσης, προσέλκυσαν τους νέους στην αγορά των «δια-κοσμητικών» ΦΕ. Καλλιτέχνες, που θαυμάζουν και ακολουθούν πιστά οι νέοι, γίνονται από τις εταιρείες το μέσο προώθησης των προϊόντων τους, δημιουργώντας συνεχώς περισσότερες απαιτήσεις για εντυπωσιακά σχέδια, έντονους χρωματισμούς, ακόμα και λογότυπα ή φράσεις. Ευρύτατη είναι η χρήση τους και κατά τη διάρκεια των Απόκρεων, καθώς συχνά οι φακοί είναι το απαραίτητο και κάποιες φορές το μόνο «αξεσουάρ» για μια πρωτοποριακή, ιδιαίτερη ή πολλές φορές και σοκαριστική αποκριάτικη μεταμφίεση.

Ωστόσο, αυτό που ξεχνούν οι χρήστες κοσμητικών ΦΕ είναι ότι και αυτοί, παρόλο που δεν έχουν διόρθωση, ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία των μαλακών ΦΕ, που χρησιμοποιούνται στη διόρθωση της μυωπίας, του αστιγματισμού κλπ. Αποτελούν δηλαδή και αυτοί ιατροτεχνολογικό προϊόν και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται και από τα καταστήματα πώλησής τους αλλά και από τους χρήστες.

Η αγορά των ΦΕ από οποιονδήποτε άλλον προμηθευτή, πέραν των επαγγελματιών-εφαρμοστών, αποτελεί σαφή κίνδυνο προς όλους και κυρίως προς τους νεότερους χρήστες. Η εύκολη απόκτησή τους από κάθε είδους πωλητές (π.χ. internet, φαρμακεία, καταστήματα super-market και καλλυντικών), οι οποίοι δεν παρέχουν τις απαραίτητες πιστοποιήσεις και γνώσεις για τη σωστή εφαρμογή, έχει οδηγήσει σε αυξημένα κρούσματα οφθαλμικών επιπλοκών. Οι καταρτισμένοι οπτικοί και οπτομέτρες είναι υπεύθυνοι για την πλήρη ενημέρωση, τη σωστή επιλογή υλικών, την εξατομικευμένη εφαρμογή και τη σωστή καθοδήγηση, όσον αφορά το χειρισμό των φακών. Επίσης, είναι σε θέση να γνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν ανεπιθύμητες καταστάσεις που ενδεχομένως εμφανιστούν.

otic291

Πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι η ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών, όπως η ακανθαμοιβάδα, η ψευδομονάδα και ο σταφυλόκοκκος εμφανίζονται συχνότερα σε άτομα που κάνουν περιστασιακή χρήση ΦΕ και προμηθεύονται φακούς και υγρά καθαρισμού από το internet. Επιλέον αναφέρουν συχνά περιστατικά με συμπτώματα υποξίας κερατοειδούς, τραυματισμούς, μειωμένη ροή δακρύων, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε έντονο πόνο, φωτοφοβία, σοβαρή μικροβιακή κερατίτιδα και μειωμένη όραση. Όλα τα παραπάνω σχετίζονται άμεσα με την κακή χρήση των ΦΕ από υλικά αμφιβόλου ποιότητας, καθώς οι χρήστες δε δίνουν έμφαση σε βασικούς κανόνες υγιεινής. Παρόλο που οι κίνδυνοι μολύνσεων από κακή χρήση είναι ίδιοι τόσο για τους έγχρωμους όσο και για τους διάφανους ΦΕ που χρησιμοποιούνται για τη διόρθωση διαθλαστικών σφαλμάτων, τα άτομα που αγοράζουν ΦΕ από μή πιστοποιημένους προμηθευτές, στερούνται σωστής πληροφόρησης και εκπαίδευσης για ασφαλή χρήση. Επίσης, τείνουν να επισκέπτονται σπανιότερα τον εφαρμοστή τους και δυστυχώς αφότου έχουν ήδη εμφανίσει δυσάρεστα συμπτώματα και ενοχλήσεις. Η αναζήτηση συμβουλών-οδηγιών χρήσης και συντήρησης από το  διαδίκτυο ή από φίλους και γνωστούς, που ήδη φορούν ΦΕ, τις περισσότερες φορές οδηγεί σε ημιμάθεια και σε λανθασμένους χειρισμούς, έχοντας ως αποτέλεσμα την αύξηση του κινδύνου εμφάνισης επιπλοκών.

Καθώς οι έγχρωμοι ΦΕ αποτελούν ένα προϊόν που έρχεται σε άμεση επαφή με τα μάτια, δε θα πρέπει να αντιμετωπίζονται απερίσκεπτα ως ένα ακίνδυνο “αξεσουάρ”. Ακόμα και η προσωρινή–περιστασιακή τους χρήση απαιτεί τον απαραίτητο έλεγχο και τη σωστή επιλογή του κατάλληλου προϊόντος από εξειδικευμένους εφαρμοστές ΠΡΙΝ από την αγορά τους, έτσι ώστε να διασφαλισθεί η  άριστη οφθαλμική υγεία.

optic192

Επομένως, διασφαλίζουμε την υγεία των ματιών μας, ακολουθώντας απλούς, αλλά βασικούς κανόνες υγιεινής:

1. Αγοράζουμε τους φακούς επαφής, κοσμητικούς ή διαθλαστικούς, ΜΟΝΟ από οπτικά καταστήματα που έχουν άδεια εφαρμογής φακών επαφής.

2. Επιλέγουμε τους φακούς ΠΑΝΤΑ κατόπιν συνεννόησης με τον οπτικό-οπτομέτρη μας.

3. Διατηρούμε τους φακούς μας στην ειδική θήκη τους, ξεπλένοντάς την μετά από τη χρήση ΜΟΝΟ με το ειδικό υγρό καθαρισμού των ΦΕ και ΠΟΤΕ σε νερό ή φυσιολογικό ορό. Την αντικαθιστούμε συχνά.

4. Ακολουθούμε τις συστάσεις σχετικά με τη χρήση και τον καθαρισμό των φακών: Ξεπλένουμε και τρίβουμε τους φακούς μας πριν και μετά τη χρήση του ΜΟΝΟ με το ειδικό υγρό καθαρισμού. Δεν το χρησιμοποιούμε ΠΟΤΕ μετά την ημερομηνία λήξης του. Ειδικά τώρα τις Απόκριες προσέχουμε να μην έρχονται σε άμεση επαφή προϊόντα μακιγιάζ με τους φακούς μας. Μετά τη χρήση τους καθαρίζουμε πολύ καλά, ώστε να απομακρύνονται ίχνη μακιγιάζ.

5. Πλένουμε πολύ καλά τα χέρια μας πριν και μετά τη χρήση των ΦΕ και τα σκουπίζουμε με απορροφητικό χαρτί.

6. ΠΟΤΕ δε χρησιμοποιούμε νερό βρύσης, για να ξεπλύνουμε ή να αποθηκεύσουμε τους ΦΕ μας.

7. ΠΟΤΕ δεν κοιμόμαστε με τους ΦΕ, εκτός αν έχουμε διαφορετική ενημέρωση από τον εξειδικευμένο εφαρμοστή μας.

8. ΠΟΤΕ δεν ανταλλάσουμε φακούς με άλλους χρήστες.

Το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού (~ 5 δις) θα είναι μύωπες το 2050 !

Ο κόσμος πρέπει να προετοιμαστεί για μια ταχεία αύξηση στον αριθμό των μυώπων, σύμφωνα με μια μελέτη που προ-δημοσιεύθηκε χθές στο έγκριτο διεθνές περιοδικό Ophthalmology.*

 
CL_childrenΤο ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού (περίπου πέντε δισεκατομμύρια) θα είναι μυωπικός το 2050, όταν ο παγκόσμιος πληθυσμός προβλέπεται να φτάσει κοντά στα 10 δισεκατομμύρια, με έως και το ένα πέμπτο από αυτά (ένα δισεκατομμύριο) να παρουσιάζει σημαντικά αυξημένο κίνδυνο τύφλωσης, αν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης από το Brien Holden Vision Ινστιτούτο του University of South Wales στην Αυστραλία.

Ο αριθμός των ασθενών με απώλεια όρασης από υψηλή μυωπία αναμένεται να αυξηθεί επτά φορές μεταξύ του 2000 και του 2050, με τη μυωπία να γίνεται μία από τις κυριότερες αιτίες μόνιμης τύφλωσης παγκοσμίως.

Η ταχεία αύξηση του επιπολασμού της μυωπίας σε παγκόσμιο επίπεδο αποδίδεται σε “περιβαλλοντικούς παράγοντες” (στον τρόπος ανατροφής), που συνοψίζονται κυρίως στις αλλαγές που έχουν προκύψει στον τρόπο ζωής των παιδιών σε συνδυασμό με την αποχή (το μειωμένο χρόνο) σε δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους και αυξημένη κοντινή εργασία, μεταξύ άλλων παραγόντων”.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η μυωπία αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας, που χρήζει άμεσο σχεδιασμό για ολοκληρωμένες υπηρεσίες φροντίδας της όρασης, απαραίτητες για τη διαχείριση της ταχείας αύξησης σε υψηλές μυωπίες (πενταπλάσια αύξηση από το 2000), μαζί με την ανάπτυξη μεθόδων για τον έλεγχο της εξέλιξης της μυωπίας , όπως η ορθοκερατολογία.

WEB_Poster_Pre-schΌπως τονίζεται από έναν συγγραφέα της δημοσίευσης, τον Kovin Naidoo, Διευθύνων Σύμβουλος της Brien Holden Vision Ινστιτούτο, “είναι επίσης αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι τα παιδιά μας θα λαμβάνουν μια τακτική εξέταση όρασης από οπτομέτρη ή οφθαλμίατρο, κατά προτίμηση κάθε χρόνο, έτσι ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν προληπτικές στρατηγικές εάν είναι σε κίνδυνο.  Αυτές οι στρατηγικές μπορεί να περιλαμβάνουν αυξημένο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους και μείωση του χρόνου που δαπανάται για κοντινές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών συσκευών
που απαιτούν σταθερή εστίαση από κοντά, αλλά και νέες τεχνικές αντιμετώπισης, όπως η χρήση ορθοκερατολογικών φακών επαφής.

*Brien A. Holden, Timothy R. Fricke, David A. Wilson,  Monica Jong,  Kovin S. Naidoo, Padmaja Sankaridurg, Tien Y. Wong,  Thomas J. Naduvilath, Serge Resnikoff (2016). Global Prevalence of Myopia and High Myopia and Temporal Trends from 2000 through 2050. Ophthalmology: 1-7

Διαθλαστική χειρουργική: πόσα χρόνια λειτουργικής όρασης εξασφαλίζει;

Η διαθλαστική χειρουργική είναι το σύνολο των χειρουργικών τεχνικών που εφαρμόζονται εδώ και 20 χρόνια σε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο για την διόρθωση διαθλαστικών ανωμαλιών της όρασης, όπως η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός. Στην ουσία πρόκειται για επεμβάσεις στον κερατοειδή, που αλλάζουν την καμπυλότητά του, με σκοπό την “διόρθωση” της αξονικής εστίασης του οφθαλμού. Είναι σημαντικό να σημειωθεί, βεβαια, ότι η διαθλαστική χειρουργική “θεραπεύει” το σύμπτωμα (της μη ευκρινούς όρασης) και όχι την πάθηση, η οποία σήμερα γνωρίζουμε ότι οφείλεται στο αξονικό μήκος του οφθαλμού: το αξονικό μήκος του μυωπικού οφθαλμού είναι σχετικά πιο μεγάλο και εκείνο του υπερμετρωπικού οφθαλμού σχετικά πιο μικρό από τον εμμετρωπικό οφθαλμό.

Σε αντίθεση, η μή επεμβατική διόρθωση της αξονικής εστίασης του οφθαλμού με τα γυαλιά και τους φακούς επαφής, επιτυγχάνεται μέσω της αλλαγής της ισχύος του: γυαλιά και ΦΕ αρνητικής ισχύος χρησιμοποιούνται στους μυωπικούς οφθαλμούς και θετικής ισχύος στους υπερμετρωπικούς οφθαλμούς.

fem-to-second lasik surgeryΜετά από 20+ χρόνια συνεχούς έρευνας στο πεδίο της διαθλαστικής χειρουργικής, που για πρώτη φορά εφαρμόστηκε με την τεχνική LASIK στην Κρήτη από τον καθ. Ιωάννη Παλλήκαρη, και στην εξέλιξη της τεχνολογίας που χρησιμοποιείται στην επέμβαση (κερατόμοι, lasers), αλλά και στον προεγχειρητικό έλεγχο (τοπογράφοι, εκτροπόμετρα), έχουν σήμερα αναπυχθεί αρκετές και διαφορετικές τεχνικές (LASIK, PRK, LASEK/epi-LASIK, Smile κλπ), με σκοπό την επιλογή πάντα της τεχνικής που θα προσφέρει τη μεγαλύτερη ασφάλεια και το καλύτερο αποτέλεσμα για τις ανάγκες του κάθε ασθενή. Ίσως η σημαντικότερη εξέλιξη, έγκειται στην χρήση της τεχνολογίας femtosecond για την LASIK που απαλλάσσει από την χρήση του μαχαιριδίου για την δημιουργία του πετάλου (κρυμνού) και εκτελεί την τομή με απόλυτη ακρίβεια και με τις παραμέτρους που επιλέγει ο χειρουργός, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του οφθαλμού του ασθενούς.

Οι παραπάνω τεχνολογικές βελτιώσεις έχουν περιορίσει σε σημαντικό βαθμό τις επιμέρους επιπλοκές (υπερ- ή υπο-διόρθωση, εκτασία, έκκεντρες επεμβάσεις, θάμβος και μείωση ευαισθησία στο κόντραστ λόγω μικρών οπτικών ζωνών και εισαγωγή σφαιρικής εκτροπής), ενώ έχουν κατά κάποιο βαθμό μειώσει τα συμπτώματα ξηροφθαλμίας, που συνεχίζουν όμως να παρατηρούνται σε ορισμένους ασθενείς.

Το μεγαλύτερο όμως μειονέκτημα της διαθλαστικής χειρουργικής σχετίζεται με τη διάρκεια ευκρινούς όρασης που εξασφαλίζει στον «πρώην» διοπτροφόρο.

Διαθλαστική Χειρουργική και Πρεσβυωπία

Είναι σήμερα γνωστό ότι η μυωπία εξελίσσεται ακόμα και στα μετα-εφηβικά χρόνια και σε πολλές περιπτώσεις δεν σταθεροποιείται ούτε κατά τη διάρκεια των πανεπιτημιακών σπουδών. Οι περισσότεροι υποψήφιοι, επομένως, καταλήγουν στην επιλογή της διαθλαστικής επέμβασης στην ηλικία των 25 με 35 ετών, με ένα μέσο όρο γύρω στα 30 έτη. Τα διαθλαστικά αποτελέσματα, στις περιπτώσεις που έχει γίνει σωστή επιλογή του ασθενή, εξασφαλίζουν επί το πλείστον ευκρινή όραση και απαλλαγή από γυαλιά ή φακούς επαφής, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής του ασθενή. Αυτό όμως που ίσως δεν έχει γίνει κατανοητό είναι ότι η πρεσβυωπία καραδοκεί και μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα (και πιθανόν ακόμα πιο σύντομα για τις γυναίκες) θα απαιτηθεί επιπλέον διόρθωση για τις κοντινές ενασχολήσεις, που συνήθως εξασφαλίζεται με τα πρεσβυωπικά γυαλιά, μια και είναι αρκετά δύσκολο να εφαρμοστούν φακοί επαφής σε ένα χειρουργημενο κερατοειδή με επίπεδη καμπυλότητα. Αν και υπάρχουν κάποιες εναλλακτικές προσεγγίσεις, πχ «μονο-όραση» που επιτυγχάνεται με υπο-διόρθωση του ενός οφθαλμού, αυτές απλά μπορεί να καθυστερήσουν για λίγα χρόνια τα συμπτώματα της πρεσβυωπίας, ενώ μπορεί να προκαλέσουν άλλα προβλήματα όρασης, όπως κοπιωπία λόγω έλλειψης στερεοσκοπικής όρασης και διαταραχές στο σύστημα σύγκλισης/προσαρμογής).

Διαθλαστική Χειρουργική και Καταρράκτης

Σημαντικότατα όμως είναι τα στοιχεία που καταγράφηκαν από το Ευρωπαϊκό Μητρώο Αποτελεσμάτων Ποιότητας στον Καταρράκτη και στη Διαθλαστική Χειρουργική (EUREQUO – European Registry of Quality Outcomes for Cataract and Refractive Surgery), που συστάθηκε πριν λίγα χρόνια από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καταρράκτη και Διαθλαστικής Χειρουργικής (ESCRS). Σύμφωνα με αυτά, οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε διαθλαστική χειρουργική οδηγούνται σε χειρουργική επέμβαση καταρράκτη κατά μέσο όρο 12 χρόνια νωρίτερα από ότι οι άλλοι ασθενείς, ενώ παράλληλα έχουν υψηλότερο κίνδυνο να καταλήξουν σε μειωμένη όραση μετά από την αφαίρεση καταρράκτη. Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν αυτές τις μέρες στην ετήσια συνάντηση της Διεθνούς Εταιρείας Διαθλαστικής Χειρουργικής στο Λας Βέγκας των ΗΠΑ από την οφθαλμίατρο Sonia Manning (Δουβλίνο, Ιρλανδία). Η ανάλυση περιελάμβανε 592.978 ασθενείς χωρίς προηγούμενη διαθλαστική χειρουργική και 880 ασθενείς με προηγούμενη διαθλαστική χειρουργική.

Αυτά τα στοιχεία προκαλούν μια αρχική έκπληξη, γιατί απλά δεν υπήρχε προηγούμενο ιστορικό ! Οι διαθλαστικές επεμβάσεις έχουν ξεκινήσει εδώ και 20-22 χρόνια, οπότε οι πρώτοι ασθενείς φτάνουν τώρα στην ηλικία που εμφανίζεται καταρράκτης. Πιο συγκεκριμένα, η μέση ηλικία κατά την επέμβαση καταρράκτη ήταν 62 έτη για την ομάδα ασθενών που είχαν υποβληθεί σε διαθλαστική χειρουργική σε σύγκριση με 74 έτη για την ομάδα ασθενών που δεν είχαν υποβληθεί σε καμία άλλη επέμβαση. Αν και δεν είναι ακόμα γνωστοί οι λόγοι που μπορεί να οδηγήσουν σε αυτή την εξέλιξη, οι κυριότεροι φαίνεται να είναι “οπτικοί”: οι ασθενείς μετά από διαθλαστική χειρουργική, λόγω της μικρής μείωσης στην ευαισθησία αντίθεσης (λόγω της αυξημένης σφαιρικής εκτροπής και άλλων εκτροπών) έχουν πιθανότατα μικρότερη ανοχή στην οπτική θόλωση, που προκαλείται από τον καταρράκτη. Επίσης, είναι γνωστό οτι οι μύωπες αναπτύσσουν καταρράκτη νωρίτερα από τις άλλες διαθλαστικές ομάδες, και για αυτό δεν πρέπει να λησμονούμε ότι ο οφθαλμός, ακόμα και μετά τη διαθλαστική επέμβαση, παραμένει μυωπικός. Τέλος, είναι επίσης πιθανό ότι η ίδια η διαθλαστική χειρουργική με τη χρήση λέιζερ μπορεί να είναι καταρρακτογενή, χωρις συμπτώματα αρχικά, τα οποία γίνονται εμφανή με τη γήρανση του φακού.

Η μειωμένη όραση, τώρα, που παρατηρείται μετά την εγχείρηση καταρράκτη στους ασθενείς που έχουν υποστεί διαθλαστική χειρουργική, μπορεί να οφείλεται στην συνολικά σημαντικά αυξημένη θετική σφαιρική εκτροπή, λόγω της προσθήκης ενός ενδοφακού με θετική σφαιρική εκτροπή σε ένα κερατοειδή που έχει ήδη αυξημένη θετική εκτροπή και σε άλλες οπτικές “μικρο-αλλοιώσεις” που προκαλούνται από τη διαθλαστική χειρουργική, όπως η κόμη (coma). Να σημειωθεί, ότι λογικά οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε καταρράκτη στη μελέτη ήταν από τους πρώτους χρονολογικά που είχαν υποβληθεί σε διαθλαστική χειρουργική και για αυτό ίσως κάποιος θα ανέμενε βελτιωμένα αποτελέσματα στις πιο πρόσφατες περιπτώσεις.

Κρίνεται επομένως απαραίτητο να συμβουλεύουμε τους υποψήφιους για διαθλαστική χειρουργική, ότι η ευκρινή όραση που αποκτούν μετά την επέμβαση πιθανόν θα έχει περιορισμένη διάρκεια, ανάλογα με την ηλικία τους κατά την επέμβαση, όσο αφορά την απαλλαγή τους από γυαλιά. Στα 40 με 45 έτη η διόρθωσή δεν θα καλύπτει τα συμπτώματα της πρεσβυωπίας και για αυτό θα είναι αναγκαία κάποια επιπλέον διόρθωση με γυαλιά για τις κοντινές δραστηριότητες. Επίσης, είναι πιθανόν να χρειαστεί να υποβληθούν σε εγχείρηση καταρράκτη σχετικά νωρίς, ενώ έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να παρουσιάσουν μειωμένη οπτική οξύτητα μετά από την επέμβαση καταρράκτη.

Παγκόσμια ημέρα όρασης

Η Παγκόσμια Ημέρα Όρασης (κατά της Τύφλωσης) γιορτάζεται κάθε χρόνο τη δεύτερη Πέμπτη κάθε Οκτωβρίου, με πρωτοβουλία της Διεθνούς Επιτροπής για την Πρόληψη της Τύφλωσης, σε συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO). Στόχος των δύο οργανώσεων είναι να στρέψουν το παγκόσμιο ενδιαφέρον στο πρόβλημα της τύφλωσης και τις επιπτώσεις του στον πάσχοντα πληθυσμό και το δημόσια υγεία.

Τα αποτελέσματα προσφάτων επιδημιολογικών μελετών δείχνουν ότι ο αριθμός των ατόμων με προβλήματα όρασης (από οφθαλμικές διαταραχές) ανέρχεται σε περίπου 285 εκατομμύρια (το 65% των οποίων είναι ηλικίας άνω των 50 ετών). Από αυτούς, τα 246 εκατομμύρια έχουν χαμηλή όραση (63% άνω των 50 ετών) και 39 εκατομμύρια υπολογίζεται ότι είναι οι τυφλοί (82% πάνω από 50).

Η πρώτη παγκόσμια έρευνα για το μέγεθος και τα αίτια των προβλημάτων όρασης βασίστηκε σε στοιχεία του παγκόσμιου πληθυσμού το 1990, εκτιμώντας τον αριθμό των τυφλών σε 38 εκατομμύρια. Η εκτίμηση το 1996 αυξήθηκε σε 45 εκατομμύρια τυφλούς, και προβλέπεται να αγγίξει τα 76 εκατομμύρια το 2020, διπλασιάζοντας τον αριθμό των ατόμων με τύφλωση σε τρεις δεκαετίες.

Ο πίνακας παρουσιάζει την γεωγραφική κατανομή των ατόμων με σημαντικά προβλήματα όρασης και των τυφλών όλων των ηλικιών στις έξι περιοχές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO).

Ο αναπληρωτής καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και μέλος της Παγκόσμιας Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για Πάθήσεις της Όρασης Μιλτιάδης Τσιλιμπάρης τονίζει ότι, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις χειρουργικές τεχνικές σε πολλές χώρες κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, ο καταρράκτης (47,9%, 2004 WHO statistics) εξακολουθεί να είναι η κύρια αιτία των προβλημάτων που οδηγούν στην απώλεια της όρασης σε όλες τις περιοχές του κόσμου, εκτός από τις ανεπτυγμένες χώρες. Άλλες κύριες αιτίες των προβλημάτων όρασης είναι το γλαύκωμα (12,3%), η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (8,7%), θολερότητες του κερατοειδή χιτώνα (5,1%), η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια (4,8%), η παιδική τύφλωση (3,9%) και το τράχωμα (3,6%), το οποίο αποτελεί τη δεύτερη αιτία τύφλωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Σήμερα εκτιμάται ότι στο 80% των παραπάνω περιπτώσεων τύφλωσης, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες περιοχές, θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί και αυτό το ποσοστό αποτελεί στόχο της πρωτοβουλίας «Δικαίωμα στην Όραση» (Fight for Sight) μέχρι το έτος 2020. Εξαίρεση αποτελεί ίσως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, που χαρακτηρίζεται ως η πάθηση των ηλικιωμένων. Η έλλειψη και η ανισότητα της πρόσβασης σε υπηρεσίες πρόληψης και υγιεινής των ματιών σε αυτές τις περιοχές του κόσμου περιορίζει τα οφέλη που θα μπορούσαν οι πάσχοντες να είχαν από τις σύγχρονες ιατρικές εξελίξεις ενώ εκμηδενίζει τις πιθανότητες πρόληψης.

Ο Δρ Σωτήρης Πλαΐνης, στέλεχος της ερευνητικής ομάδας του Πανεπιστημίου Κρήτης και επίτιμος λέκτορας του Πανεπιστημίου Μαντσεστερ, σημειώνει ότι στα ποσοστά του πίνακα αν και συνυπολογίζονται διαταραχές που μπορεί να οφείλονται σε διαθλαστικά σφάλματα, και κυρίως τη μυωπία που έχει πάρει μορφές επιδημίες στις χώρες της Ανατολικής Ασίας, δεν συμπεριλαμβάνονται προβλήματα που αντιμετωπίζουν άτομα με υγιείς οφθαλμούς, λόγω έλλειψης πρόσβασης σε υπηρεσίες εξέτασης και διόρθωσης (με γυαλιά, φακούς κ.λπ.) των διαθλαστικών τους σφαλμάτων. Παρομοίως, η πρεσβυωπία που εμφανίζεται στην πλειοψηφία του πληθυσμού στην παραγωγική ηλικία των 40-45 ετών, και δυσχεραίνει τις δραστηριότητες που απαιτούν ενδιάμεση και κοντινή όραση, δεν συγκαταλέγεται στις παθήσεις που οδηγούν σε διαταραχές της όρασης. Πρόσφατες έρευνες υπολόγισαν τον παγκόσμιο πληθυσμό των πρεσβυώπων σε 1,2 με 1,5 δισεκατομμύρια, εκτιμώντας σε 600 εκατομμύρια τους πρεσβύωπες που παρουσιάζουν σημαντικά μειωμένη ποιότητα όρασης λόγω έλλειψης γυαλιών.

Κοινωνικο-οικονομικές προεκτάσεις και πρόληψη της τύφλωσης
Η έλλειψη της οικονομικής ανάπτυξης είναι ένας παράγοντας που επιδεινώνει τη συχνότητα εμφάνισης των διαταραχών της όρασης. Για το λόγο αυτό, τα προγράμματα πρόληψης τύφλωσης πρέπει να ασχοληθούν όχι μόνο με τον περιορισμό της τύφλωσης που μπορεί να αποφευχθεί αλλά και με την ταυτόχρονη οικονομική ανάπτυξη. Το κόστος της αποκατάστασης και της περίθαλψης που παρέχεται σε άτομα με προβλήματα όρασης είναι τα πιο προφανή. Λιγότερο εμφανείς, αλλά εξίσου σημαντικές ωστόσο, είναι οι έμμεσες δαπάνες που προκύπτουν από την απώλεια της παραγωγικότητας αυτών των ατόμων.

Κερατόκωνος: σύγχρονες τεχνικές διάγνωσης και αντιμετώπισης

Δημογραφικά στοιχεία

Ο κερατόκωνος είναι μια πάθηση της πρόσθιας επιφάνειας του οφθαλμού, του κερατοειδή, με τη συχνότητα εμφάνισης να ποικίλει σε διαφορετικούς πληθυσμούς μεταξύ 1/500 με 1/1000. Επηρεάζει δηλαδή περίπου 12.000 με 25.000 συνανθρώπους μας στην Ελλάδα αν και ο αριθμός είναι ίσως υποεκτιμημένος λόγω της απουσίας, μέχρι πρόσφατα, κατάλληλου εξοπλισμού για την ανίχνευση της νόσου σε πρώιμα στάδια. Αν και δεν είναι ξεκάθαρο εάν υπάρχει συσχέτιση της εμφάνισης της νόσου με το φύλο, έχει εκτιμηθεί ότι οι γυναίκες εμφανίζουν υψηλότερη συχνότητα οικογενειακού ιστορικού κερατοκώνου και πιο έντονη υποκειμενική συμπτωματολογία.

Ο κερατοειδής

Ο κερατοειδής αποτελεί τον πρόσθιο διαφανή χιτώνα και την ισχυρότερη διαθλαστική επιφάνεια του οφθαλμού (περίπου 40-45 διοπτρίες), συμμετέχοντας κατά τα 2/3 στη συνολική ισχύ ενός εμμετρωπικού οφθαλμού. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω των δύο επιφανειών του, μιας κυρτής και μιας κοίλης, ενώ το πάχος του είναι κατά μέσο όρο 520 μm στο κέντρο και 650 – 1000 μm στην περιφέρεια. Οι διαστάσεις του κερατοειδή πλησιάζουν τις φυσιολογικές τιμές αυτών του ενήλικα σχεδόν από τον 6ο μήνα, η φυσιολογική ανάπτυξή του όμως ολοκληρώνεται κατά το 6ο έτος της ζωής. 

Τι είναι ο κερατόκωνος ;

keratoconusΟ κερατόκωνος είναι μια διαταραχή στην οποία ο κερατοειδής λεπταίνει με αποτέλεσμα να γίνεται πιο εύκαμπτος και να παραμορφώνεται, παρουσιάζοντας κωνική προεκβολή (εκτασία), που συνήθως εντοπίζεται στην παρακεντρική περιοχή του και προς τα κάτω (βλ. διπλανή εικόνα). Εμφανίζεται στην εφηβεία και συνήθως ακολουθεί εξελικτική πορεία μέχρι περίπου την 3η ή 4η δεκαετία της ζωής, οπότε και σταθεροποιείται. Η έναρξη είναι πιθανόν να καθυστερήσει, ενώ η εξέλιξη μπορεί να σταματήσει σε οποιαδήποτε ηλικία. Προσβάλει και τους δύο οφθαλμούς σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις αλλά η προσβολή είναι ασύμμετρη επειδή η εξέλιξη στα δύο μάτια δεν είναι όμοια. Λόγω της εκτασίας, η ισχύς του κερατοειδή αυξάνεται ανομοιόμορφα για αυτό τα χαρακτηριστικότερα οπτικά συμπτώματα είναι ο ανώμαλος αστιγματισμός και η ασταθής διάθλαση, ακόμα και μέσα στη διάρκεια της ημέρας λόγω των συνεχών μεταβολών του μεγέθους της κόρης. Ως αποτέλεσμα, η όραση του ασθενή παρουσιάζει μεταβολές ανάλογα με τις συνθήκες φωτισμού, την βλεμματική του θέση κλπ.

 Από τι προκαλείται ο κερατόκωνος;

Ο κερατόκωνος αποτελεί μια πολυπαραγοντική πάθηση, στην ανάπτυξη της οποίας συμβάλλουν τόσο γενετικοί όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Ενώ ο κερατόκωνος εμφανίζεται συνήθως σποραδικά, έχει καταγραφεί ένα ποσοστό περίπου 25% με θετικό ιστορικό κερατόκωνου, υποδηλώνοντας πως η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση του κερατόκωνου. Πιστεύεται, ότι αυτό που κληρονομείται ουσιαστικά είναι η προδιάθεση για την ανάπτυξη του κερατοκώνου, ενώ για την κλινική εμφάνιση της νόσου είναι απαραίτητη η συνύπαρξη περιβαλλοντικών παραγόντων. Επιπλέον, έχει προταθεί ότι οι ορμονικές μεταβολές που συμβαίνουν στη διάρκεια της εφηβείας επηρεάζουν την ανατομία και τις μηχανικές ιδιότητες του κερατοειδή και πιθανότατα εμπλέκονται στην εκδήλωση του κερατοκώνου.

Ο κερατόκωνος συνδέεται, ακόμη, με νοσήματα του συνδετικού ιστού, όπως η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας και το σύνδρομο Marfan. Ο μηχανισμός αυτής της συσχέτισης πιθανώς εμπλέκει τοπική δυσλειτουργία στο μεταβολισμό των ινιδίων κολλαγόνου που συνθέτουν το στρώμα, την κύρια στιβάδα του φυσιολογικού κερατοειδή, που αποτελεί το 90% του πάχους του. Έχει διαπιστωθεί ότι ο διαβήτης πιθανόν αναστέλλει την εμφάνιση ή επιβραδύνει την εξέλιξη του κερατοκώνου, «σκληραίνοντας» τον κερατοειδή, προκαλώντας διασύνδεση των ινιδίων του κολλαγόνου του στρώματος (βλ. παρακάτω corneal cross-linking).

Ο κερατόκωνος φαίνεται επίσης να συνδέεται στενά με το χρόνιο τρίψιμο των οφθαλμών, μια συνήθεια πολύ κοινή στους ασθενείς με κερατόκωνο, που γίνεται πολύ συχνά και παρατεταμένα και με άσκηση δεκαπλάσιας δύναμης από το φυσιολογικό. Διάφοροι μηχανισμοί έχουν προταθεί για να εξηγήσουν τη σχέση μεταξύ τριψίματος οφθαλμών και κερατόκωνου, και αν το τρίψιμο, που πιθανόν να συνοδεύεται και από ατοπική αλλεργία, αποτελεί αιτιογενή παράγοντα ή χαρακτηρίζει μία αντίδραση στη φαγούρα και τον ερεθισμό των ματιών. Οι περισσότερες μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι παρόλο που το τρίψιμο των οφθαλμών αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως η αιτία που προκαλεί την ανάπτυξη της πάθησης.

 Διάγνωση του κερατόκωνου

Οι σύγχρονες απεικονιστικές μέθοδοι, που διαθέτει το νοσοκομείο, όπως η χρήση κερατοειδικού τοπογράφου, η τρισδιάστατη απεικόνιση και παχυμετρία με το σύστημα Pentacam και με Οπτική τομογραφία συνοχής (OCT), έχουν συμβάλει σημαντικά στη διάγνωση και στην παρακολούθηση της εξέλιξης του κερατόκωνου.

corneal topographyΣημαντικότατο όμως παράγοντα στη διάγνωση αλλα κυρίως στην αποκατάσταση του κερατόκωνου αποτελεί το εξειδικευμένο προσωπικό της κλινικής με πολύχρονη κλινική εμπειρία και έρευνα στον κερατόκωνο. Είναι ευνόητο ότι αν ο κάθε οφθαλμίατρος και οπτομέτρης στην Ελλάδα ερχόταν σε επαφή με κερατοκωνικούς ασθενείς θα του αναλογούσαν 2 με 4 ασθενείς το χρόνο! Αντιθέτως το ιατρικό προσωπικό του νοσοκομείου έχει αντιμετωπίσει εκατοντάδες περιπτώσεις ασθενών με κερατόκωνο από την εποχή που η διάγνωση στηρίζονταν στη διάθλαση, τα κερατομετρικά δεδομένα και τη σκιασκοπία. Μάλιστα, η εξέλιξη της διάθλασης, και κυρίως τους αστιγματισμού, αποτελεί και σημαντικό παράγοντα πρόγνωσης της ωφέλιμης όρασης του ασθενή με τους διαφορετικούς τρόπους αντιμετώπισης της πάθησης.

Αντιμετώπιση του κερατόκωνου

keratoconic lensΔυστυχώς, η πραγματικότητα είναι ότι πολλοί ασθενείς με κερατόκωνο δίνουν καθημερινό αγώνα για να διεκπεραιώσουν τις δραστηριότητες λόγω ακατάλληλων επιλογών θεραπείας ή συμβουλών. Για αυτό είναι πολύ σημαντικό να έρθουν σε επαφή με έναν οφθαλμίατρο που έχει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση του κερατόκωνου. Επίσης, καθώς οι φακοί επαφής αποτελούν συχνά τον καλύτερο τρόπο διόρθωσης της όρασης σε κερατόκωνο, είναι σημαντικό να κλείσουν ένα ραντεβού και με έναν οπτομέτρη που ειδικεύεται σε φακούς επαφής.

Παλαιότερα, οι περισσότεροι ασθενείς με κερατόκωνο είχαν την εντύπωση ότι η μόνη διαθέσιμη μέθοδος θεραπείας ήταν η μεταμόσχευση κερατοειδούς. Σήμερα, υπάρχει διάχυτη η αντίληψη, λόγω συχνών πρόσφατων δημοσιεύσεων σε εφημερίδες και ιστοσελίδες υγείας, ότι ο κερατόκωνος θεραπεύεται με τη μέθοδο “διασύνδεσης των ινών κολλαγόνου” (corneal crοss-linking). Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες κλινικές μελέτες καταλήγουν ότι η όραση έως και το 95% των ασθενών με κερατόκωνο μπορεί να φτάσει σε ικανοποιητικά επίπεδα είτε με γυαλιά (στα πρώιμα στάδιά του, όπου τα επίπεδα ανώμαλου αστιγματισμού είναι χαμηλά), είτε επί το πλείστον με εξατομικευμένους φακούς επαφής. Μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση (π.χ. ένθεση ειδικών κερατοειδικών δακτυλίων) ή μεταμόσχευση. Αν η μεταμόσχευση κερατοειδή κριθεί τελικά απαραίτητη, το ποσοστό επιτυχίας της σήμερα είναι μεγαλύτερο από 95% όταν πραγματοποιείται από έναν έμπειρο χειρουργό του κερατοειδή. Πάντως, το 30-40% των ανθρώπων που έχουν μεταμοσχευμένο κερατοειδή θα χρειαστεί και πάλι κάποια μορφή διόρθωσης με φακούς επαφής ή γυαλιά για τη βέλτιστη διόρθωση της όρασής του.

Διασύνδεση των ινών κολλαγόνου του κερατοειδή (corneal crοss-linking, CXL)

Μια νέα, πολλά υποσχόμενη μέθοδος, που προστέθηκε στην «εργαλειοθήκη» των μεθόδων αντιμετώπισης του κερατόκωνου, και μπορεί να ανακόψει την εξελικτική πορεία της νόσου, όταν εφαρμόζεται έγκαιρα και σωστά, είναι η διασύνδεση του κολλαγόνου με ριβοφλαβίνη (cross-linking , CXL). Σε αυτή τη μέθοδο εφαρμόζεται τοπικά στον κερατοειδή ειδικό διάλυμα ριβοφλαβίνης και στη συνέχεια υπεριώδης ακτινοβολία UV-A για περίπου 30 λεπτά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων δεσμών ανάμεσα στις ίνες κολλαγόνου που περιέχει ο κερατοειδής και την αύξηση της σταθερότητάς του και της αντοχής του (κατά περίπου 3 φορές).

cross linkingΒέβαια, παρατηρείται τελευταία μια τάση από αρκετά κέντρα στην Ελλάδα άμεσης παραπομπής για CXL στη διαχείριση κερατόκωνου σε νέους ασθενείς, χωρίς να υπάρχουν οι απαραίτητες ενδείξεις της εξέλιξης της νόσου. Επειδή είναι γνωστό ότι ασθενείς ηλικίας άνω των 25 ετών έχουν λίγες πιθανότητες να παρουσιάσουν εξέλιξη της νόσου καλό θα ήταν να έπαιρναν μια δεύτερη ιατρική γνωμοδότηση πρωτού προβούν σε CXL το οποίο μπορεί να ελογχεύει κινδύνους. Να σημειωθεί οτι αν και η τεχνική CXL έχει εφαρμοστεί για πρώτη φορά το 1998 από τον καθηγητή Gregor Wollensak στην Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική κλινική της Δρέσδης, δεν έχει λαβει ακόμα αδειοδότηση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ. Ένας λόγος που οι πραγματοποιούνται ακόμα «κλινικές δοκιμές» είναι τα διάφορα κλινικά πρωτόκολλα εφαρμογής CXL που έχουν προταθεί (σε διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας), αλλά δεν έχουν πλήρως εκτιμηθεί για την ασφάλειά τους, στα οποία η διαδικασία τροποποιείται, με σκοπό την επιτάχυνσή της (π.χ. χρήση μεγαλύτερης σε ένταση ακτινοβολίας σε μικρότερο χρονικό διάστημα) ή του χρόνου επούλωσης (αφαίρεση ή όχι του κερατοειδικού επιθηλίου κατά την ακτινοβόληση). Συνοψίζοντας, δεν θα πρέπει να αγνοηθεί ότι η χρήση της τεχνικής CXL έχει περιορίσει την ανάγκη για κερατοπλαστική στην αντιμετώπιση του κερατόκωνου, όπως και σε περιπτώσεις εκτασίας μετά από διαθλαστική χειρουργική.

Πιο πρόσφατη είναι η διαδικασία που συνδυάζει την τεχνική CXL με τοπογραφικά καθοδηγούμενη επιφανειακή χρήση λέιζερ για την αφαίρεση ιστού και την μείωση του ανώμαλου αστιγματισμού. Αν και διαφαίνεται ότι η τεχνική μπορεί να οδηγήσει σε υποσχόμενα αποτελέσματα, πρέπει να σημειωθεί ότι βρίσκεται ακόμα σε πειραματικό στάδιο και ενδείκνυται μόνο σε ασθενείς που έχουν δυσανεξία σε φακούς επαφής και των οποίων η εξέλιξη του κερατόκωνου είναι σχετικά ήπια έως μέτρια. Πιστεύουμε ότι, έως ότου η διαδικασία αυτή καθιερωθεί από έγκριτες κλινικές μελέτες όσο αφορά για τα ασφαλή και ακριβή αποτελέσματά της, θα πρέπει να εφαρμόζεται με πολλή μεγάλη προσοχή, επειδή θα μπορούσε να αποτελέσει ένα fast-track (επιταχυντή) για μια μεταμόσχευση κερατοειδούς λόγω της περαιτέρω λέπτυνσης του ήδη λεπτού κερατοειδή από το λέιζερ.

Σύγχρονες τεχνικές μεταμόσχευσεις κερατοειδή

Αν όλα τα παραπάνω έχουν αποτύχει και η μόνη επιλογή είναι μια μεταμόσχευση κερατοειδούς, τα καλά νέα είναι ότι σήμερα υπάρχουν διαθέσιμες νέες τεχνικές μεταμόσχευσης.

corneal transplantΗ σύγχρονη προσέγγιση εξασφαλίζει την μεταμόσχευση μόνο μερικών στρωμάτων (μερικό πάχος) του κερατοειδή (Lamellar) και όχι όλου του κερατοειδή στο σύνολό του. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζονται ράμματα σε ορισμένες περιπτώσεις ενώ το μόσχευμα παρουσιάζει μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας. Επιπλέον λέιζερ τελευταία γενιάς με παλμούς γρηγορότερους από 10-15 δευτερόλεπτα (Femtosecond λέιζερ) μπορούν να χρησιμοποιηθούν αντί της χειρουργικής λεπίδας κατά τη διάρκεια της διαδικασίας μεταμόσχευσης, και να δημιουργήσουν ειδικές τομές (π.χ. ζιγκ-ζαγκ τομές) επιτρέποντας στο μόσχευμα του δότη να ταιριάζει περισσότερο με τον κερατοειδή του ασθενή και εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη ασφάλεια και γρηγορότερη μεταχειρουργική «επούλωση».

Η τελευταία περιοχή της έρευνας σε τεχνικές μοσχεύματος κερατοειδή περιλαμβάνει καλλιέργεια κυττάρων έξω από το σώμα και στη συνέχεια έγχυση μέσα στον οφθαλμό, όπου τα κύτταρα βρίσκουν το δρόμο τους προς την πίσω επιφάνεια του κερατοειδή. Αυτό αποτελεί σημαντική είδηση ​​για όσους πάσχουν από ορισμένες παθήσεις του κερατοειδή, όπως η νόσος του Fuchs, αλλά δεν φαίνεται να έχει εφαρμογή για τον κερατόκωνο όπου το σύνολο του κερατοειδή του πάσχοντος επηρεάζεται.

Σωτήρης Πλαΐνης, MSc, PhD, FBCLA